Kalıplama Tekniği
Cam işleme sanatında kullanılan en eski tekniktir. Önceden hazırlanmış olan kalıba dökülen cam, donduktan sonra kalıptan ayrılır. Bir diğer teknik ise “üfleme tekniği” dir. Pipo adı verilen içi boş boruyla üflenerek, eriyik ve sıvı halde bulunan cam şekillendirilir. Bu teknikle; bardak, sürahi, vazo gibi dekoratif malzemeler üretilir. Cam eşyanın üzerine boya ve desen işlenerek yapılan cam işleme sanatına “vitray” denilmektedir. Aslında vitray tekniğinin orijinalinde, kırılmış olan camların kullanılarak desen oluşturulması esastır. Ancak oldukça zor bir yöntem olduğundan pek tercih edilmemektedir.

Kalıp İçi Cam Şekillendirme Tekniği
Diğer bir adı “fırında şekillendirme” olan bu tekniğin heykel ve seramikle benzer birçok yönü bulunmaktadır. Elde şekillendirme yöntemi ile yapılır. Kilden modeli hazırlanan cam heykelin, alçı kalıbı alınır. Daha sonra cam parçaları kalıba yerleştirilerek, yüksek ısıda fırınlanır. Cam kalıbın içinde eriyerek modelin şeklini alır. Fırınlama süresinin camın kalınlığına göre değiştiği bilinmekle beraber ortalama iki hafta bir süre olduğu söylenebilir. Kalıbın kırılarak cam heykelin temizlenmesi ve ardından üzerine parlatma işlemi yapılması cam soğuduktan sonra gerçekleşir. Bu işlemler yapılarak cama son şekli verilir.

Cam Füzyon Tekniği
Cam üzerine resim yapma sanatıdır. Özel olarak üretilmiş, renkli ve şeffaf düz camlar, plakalar halinde ve soğukken istenilen formda ve elde kesilerek şekillendirilir. Camların birbiriyle kaynaşması için özel olan fırınlarda 800 derecede fırınlanır. Yapılan bu işlere “cam füzyon” denir. Elle yapılan bir teknik olduğundan objeler birbirine benzer ancak kesinlikle aynı olmaz.

Cameo Cam Tekniği
Çeşitli renk katmanları halinde cam üst üste yerleştirilir. Daha sonra cam eritilir ve üst katmandaki camın oyulması ve aşındırılması ile desenler ortaya çıkar. Cameo cam tekniği ilk kez Roma’da görülen lüks bir cam sanatı tekniğidir.

Cam Üfleme Tekniği
Cam üfleme sanatının tarihi çok eskilere dayanmaktadır. Bu teknikle cama farklı şekil, motif ve desenler verilerek muhteşem eserler ortaya çıkar. Son zamanlarda bu teknikle orijinal vazolar, aydınlatma lambaları ve hediyelik eşyalar üretilmektedir.

Cam üfleme dikkat ve sabır isteyen bir sanattır. Cam üflemeden önce uygulanması gereken bazı teknikler vardır. Özellikle el kıvraklığının iyi olması gerekir. Cam hiçbir zaman alevden uzaklaşmamalıdır. Ufak bir uzaklaşmada dahi ani ısı kayıpları nedeniyle tüm emekler boşa çıkabilir. Ayrıca sürekli hareket ettirilerek camın her noktasına aynı derecede ısı gelmesi sağlanmalıdır.

Cam sert ve katı bir malzemedir. Gevrek bir yapıya sahip olan cam, sert bir yüzeyle karşılaştığında kırılmaya meyillidir. Ancak kimya literatüründe sıvı olarak tanımlanmaktadır. Örneğin, sıvı koymak için tasarlanan bir bardak aslında yine sıvının kendi formudur.

Türk Cam Sanatı
Osmanlı ve Selçuklu dönemi, geleneksel cam ürünlerinin yapıldığı dönemler olarak nitelendirilebilir. Selçuklu ve Artuklular döneminden kalma mimari ya da dekorasyon amacıyla tasarlanmış eserleri müzelerde görmek mümkündür.

Osmanlı döneminden kalan eserlere bakıldığında, cam sanatının oldukça ilerlediği anlaşılmaktadır. Osmanlı cam endüstrisi İstanbul merkezli gelişmiştir. Eyüp, Balat, Ayvansaray, Bakırköy, Beykoz, Paşabahçe, Çubuklu ve İncirköy’de gibi bölgelerde farklı cam üretim yapan cam atölyeleri bulunduğu bilinmektedir. Cumhuriyetin kuruluşu ile birlikte Türk cam endüstrisi yepyeni bir yön kazanmıştır. Özellikle Paşabahçe, çok sayıda cam ustasını bir araya toplayarak, Türk tarihi için önemli bir cam yapım merkezi haline gelmiştir. Geleneksel Türk cam ürünleri Çeşm-i Bülbül ya da Türk filigranosu, Beykoz işi olarak da bilinir.

Çeşm-i Bülbül
Anadolu atölyeleri tarafından çıkarılan bir ürün olan Çeşm-i Bülbül son derece kalifiye bir tekniktir. Bu tekniğin kullanımındaki her aşama titizlikle yerine getirilmeli ve çok kısa bir sürede gerçekleştirilmelidir. Bu teknik, hata kabul etmez. Oluşan hatayı düzeltmek neredeyse imkansızdır. Çeşm-i Bülbül tekniğinin aşamaları aşağıdaki gibidir.

Pipo, fırında eriyik halde bulunan cama daldırılarak, camı toplamak için döndürülür. Daha sonra cam potadan ayrılarak ocak dışında şekillendirilir ve soğutulur. Biraz daha soğuk olan cam, düzenli bir şekilde dizilmiş renkli çubuklar ile hazırlanan bir kalıba sokularak üflenir. Çubuklar cama yapışır. Oluşturulan form tekrar potaya götürülerek cam çubukların iyice yapışması sağlanır. Cama son şekli kalıp içerisinde elle gerekli döndürme işlemi yapılarak verilir. Bu büyük yetenek gerektiren bir aşamadır. Şekil verilen ürün soğutulur ve metalden ayrılır.

Cam Boncuk Yapımı
Bir halk sanatı olan cam boncuk yapımı, küçük fırınlarda yapılır. Cam odun ateşinde yumuşatılarak, boncuklar elle kullanılan basit aletlerle çeşitli formlara büründürülür. Cam boncuk üretiminde kullanılan yöntemler ve üretilen ürünler eski dönemlerden beri pek farklılık göstermemektedir.

The post Cam İşleme Nedir? appeared first on Vitray Tasarım.

MOZAİK VİTRAY
Beyaz cam materyalleri, transparan cam vitray boyası, siyah cam vitray boyası, fırça, siyah kontur ve 4030 mat cam ana malzemelerdir. Camın mat tarafına siyah konturla eskiz çizilir, çizilen eskizin içi fırça yardımı ile transparan cam vitray boyası ile boyanır. Boyanan bölgelere camlar serpiştirilir ve kurumaya bırakılır. Kuruduktan sonra eskiz siyah cam vitray boyasıyla boyanır. Bir süre kuruduktan sonra vitraya çerçeve yapılır.

MACUNLU VİTRAY
Gerekli ebatlarda cam, selülozik vernik, selülozik tiner, renkli camlar, macun, ispirtolu kalem, pense ve silikon gerekli malzemelerdir. Önce eskiz çizilir ve bunlar renklendirilir. Eskiz camın altına yerleştirilir. Rengine göre cam alınır, eskizin üzerinde çizilir, sonra elmas yardımı ile cam çizilen yerden kesilir. Fazla parçalar pense ile alınır ve kesilen cam yerine koyulur. Bütün parçalar bu şekilde kesildikten sonra renkli camlar selülozik vernikle camdaki yerlerine yapıştırılır. Bu işlem bittikten sonra camların araları macun ile doldurulur. Macun kuruduktan sonra selülozik tinerle silinir. Biten cam yapılan yere silikonla yapıştırılır. Renkli camlar bu iki camın arasında kalır.

KURŞUNLU VİTRAY
Malzemeleri renkli camlar, elmas, ispirtolu kalem, pense, havya, kurşun, pamuk, lehim ve selülozik tiner olan kurşunlu vitrayda; öncelikle eskiz çizilir ve renklendirilir. Çizilen eskiz masa üstünde sabitlenir ve bir köşesi iki kurşunla havya yardımıyla lehimlenir. Rengine göre camlar alınır, eskizin üzerine çizilir, sonra elmas yardımı ile cam çizilen yerden 1.5 mm dıştan kesilir. Fazla parçalar pense ile alınır ve cam kurşuna yerleştirilir. Açıkta kalan kısmı da kurşunla birleştirilip lehim yapılır. Lehim yapılan yer pamuk yardımıyla silinir. İşlem bu şekilde devam eder. Biten cam selülozik tinerle silinir ve yapılan yere yapıştırılır.

BOYALI VİTRAY
Boyalı Vitray’ın yapımı için cam, cam boyası ve fırça gerekiyor. Eskiz çizim ve renklendirilmesinden sonra Eskiz camın altına yerleştirilir ve kontur ile çizilir. Daha sonra oluşturulan renkler boyanır ve işlem biter.

TIFFANY VİTRAY
Renkli camlar, elmas, pense, havya, bakır folyo ve lehim gerekli malzemelerdir. Tasarlanan desen bir karton üzerine çizilir. Renk kodları yazılarak her parça numaralandırılır. Karton üzerinde yapılan çalışma eskiz kağıdına aktarılır. Bu işlemden sonra tiffany vitray makası ile karton kesilir. Kesilen kartondan çıkan kalıp parçaları yardımıyla üzerinde renk kodlarına uygun camlar kesilir. Kesilen camlar rodojlanıp temizlendikten sonra tiffany vitray bakır folyosu ile sarılıp eskiz üzerine dizilip lehimlenir. Biten cam parçalar yapıştırılarak birleştirilmiş olur.

The post Vitray Yapım Aşamaları appeared first on Vitray Tasarım.

Yakın yüzyıla kadar vitray sanatı doğal ışıktan yararlanmıştır. Teknikteki ilerlemelere paralel olarak değişik kaynaklarda, özellikle elektrik ışığı vitrayın ışık kaynağı olmasını sağlamıştır. Ayrıca hiç doğal ışık olmayan yerlerde de vitray kullanılmıştır.

Konutlarda; pencerelerde, aydınlıklarda, oda bölmelerinde, paravanlarda, duvar panolarında, abajurlarda ve kapılarda yer almaktadır.

Fabrikalarda; hizmet binalarında, dinlenme-eğlenme tesislerinde, yemek-oyun salonlarında, yönetici, müdür odalarında yer almaktadır.

Otellerde; dış mekan ve aydınlatma panolarında, giriş kapılarında, lobilerde, banyo, yemek, eğlence salonlarında, odaların aydınlatma elemanlarında paravanlarda kullanılmıştır.

Ayrıca cami, eğlence yerleri, spor salonları, devlet kurum ve dairelerinde, okullarda, sanat galerilerinde istasyon bekleme salonları gibi yerlerde kullanılmaktadır.

The post Vitray Nerelerde Kullanılır? appeared first on Vitray Tasarım.

Vitray, kelimesi hem renkli camların birleşmesiyle oluşturulan yapıyı hem de bunu yapma sanatını ifade etmek için kullanılır.

Vitray genel olarak renkli cam parçalarının kurşun dolgu malzemesiyle birleştirilerek lehimlenmesiyle yapılsa da; tasarımını zenginleştirmek için boyanmış camlar ve pirinç renkli birleştirme malzemesi de kullanılabilir.

Vitray sanatı, hem görsel yönüyle sanatsal bir beceri ve yaratıcılık gerektirmekte hem de bu dekoratif parçaların geniş yüzeylerde sağlam bir şekilde durabilmesini sağlayan iyi mühendislik hesaplamalarına ihtiyaç duymaktadır.

The post Vitray Nedir? appeared first on Vitray Tasarım.